چهارشنبه، فروردین ۲۳، ۱۳۹۶

کلر دنی در اطراف ماتیلده




درباره‌ی مستند در اطراف ماتیلده / کلر دنی / 2005




پیش رفتن، و همزمان تغییر شکل دادن. و مصرانه پی گرفتنِ این مسیر تغییر شکل داده شده بی هیچ واهمه‌ای. در بند محدودیت حرکات بودن، و همزمان احساس رهایی کردن. نوعی پیدا کردن مسیرهای تازه برای فرم بخشیدن به نگاه‌ها، دست‌ها، بازوها، و پاها. آیا رقصیدن جز این است؟ دوربین 8میلیمتری کلر دنی به مدت یک سال در کنار ایده‌های اجرایی رادیکالِ ماتیلده مونیرِ کرئوگرافر می‌نشیند تا راز «ایجاد فضا» در جزیی‌ترین حرکات اندام بازیگران اجرایش را کشف کند. با آرامش به ایده‌ها گوش می‌دهد؛ و روند شکل‌گیریشان را تا مرحله‌ی اجرا به نظاره می‌نشیند. گویی دنی دعوتمان می‌کند تا یکی از دغدغه‌های همیشگی سینمایش را -که هر بار و در هر فیلمش جواب تازه‌ای می‌یابد- از دریچه‌ای تازه کشف کنیم: فضا به مثابه نمایش احساس در هر فریم. و درک این نقطه اشتراکِ کار ماتیلده و دنی در این مستند 80 دقیقه‌ای درست در فهم و درک جزییات است که خود را نشان می‌دهد: حضور صداهای واقعی، گام‌ها و نفس‌های آدم‌ها و دوربین فیلمبرداری، آواز پرندگان در تابستان مونپُلیه، و البته صداهای الکترونیکی در کنار تاثیر آنی هر کدام بر هر حرکتِ رقاصانِ ماتیلده و دوربین دنی. ماتیلده اینگونه رقص را «ساده» و راحت می‌داند: وقتی‌که جهان بیرونی به باوری درونی برای هر حرکت تبدیل شده باشد. نوعی به آغوش کشیدنِ نشانه‌ها، ژست‌ها و فیگورها از طریق بدن. و این همان تجربه‌ای است که پیشتر کلر دنی با دنی لُوان در سکانس پایانی درخشانِ «کار خوب» (1999) به طریقی دیگر آزموده بود: ایجاد فضایی مشخص در تالار آیینه‌ها برای لُوان، و حرکات فی‌ البداهه‌ و پیش‌بینی‌ناپذیر بازیگری که موسیقی و جنون پنهانِ آن لحظه‌ی فیلم را درون خود می‌کشید. از طرفی دگیر، خیره شدن به پرفورمنس ماتیلده برای دنی کشف دیگرگونه‌ی ایده‌های ژان-لوک نانسی نیز هست. ایده‌هایی که منبع اقتباس دنی برای زبان تصویری مشخصی در «مزاحم» (2004) بود، این بار بهانه‌ی دیگر می‌ساخت برای کشف امپرسیون رقص اندام‌ها: «با تماشای یک رقصنده بارها میتوان آنچه «همدلی» یا طنینِ «دیگری» می‌نامیم را بیان کرد.» در اطراف ماتیلده ماجراجویی دیگری است در کشف پیچیده‌ترین چیزها در ساده‌ترین شکل ممکن، و از این منظر شاید مقدمه‌ای باشد برای «35 پیک رام» (2008) جواهر دیگری از سینمای کلر دنی.


چهارشنبه، فروردین ۰۲، ۱۳۹۶

فیلمخانه نوزدهم در شیراز




شماره نوزدهم فصلنامه سینمایی فیلمخانه منتشر شد.

و سهم من در این شماره:

- نوشته‌ای به بهانه‌ی بازی‌های ایزابل هوپر با نام «فیلم‌هایی درباره‌ی او؛ در ستایشِ ژست‌های ایزابل هوپر در قرن بیست‌ویک»
ادای دینی پس از سال‌ها به بازیگری که هر رفتارش بر پرده سینما برایم معنای تازه‌ای از عشق به سینما بود. بازیگر زنی که امسال با بازی در «او» ساخته‌ی پل ورهوفن بهانه‌ای ساخت که نقبی بزنم به ژست‌هایش در قرن جدید: بر سیمای سرد و چشمان پُراحساسش؛ به آن نگاهی که چشم‌اندازی وسیع را بازنمایی می‌کند؛ لبی باریک و پوستی بی‌رنگ که صورتکی بی‌احساس را می‌سازد؛ و گردنی کشیده که همچون خطی باریک نگاه را به‌سوی همه‌ی ناهم‌خوانی‌های چهره‌اش هدایت می‌کند.
و

- یاداشتی درباره یکی از بلندپروازانه‌ترین فیلم‌های سال اخیر ساخته‌ی جوان بیست و شش ساله‌ی چینی به نام «کرئوگرافی زمان؛ درباره کایلی بلوز ساخته‌ی گان بای»


فیلمخانه را می‌توانید از شهرکتاب‌ها و کتاب‌فروشی‌های تهران و شهرستان‌ها تهیه کنید. در شیراز هم می‌توانید به این‌جا سری بزنید: خیابان ساحلیِ غربی، نرسیده به فلکه‌ی علم، سمت راست، کتاب‌فروشی اسفند. شماره تماس: 07132252876 مرکز پخش: ققنوس (تلفن: 66460099)


یکشنبه، اسفند ۲۹، ۱۳۹۵

سینمای 2015/1394 از نگاه دسته جداگانه



1.       همین حالا، نه همان موقع (هونگ سانگ-سو)


2.       اسبْ پول (پدرو کوستا)


3.       عیب ذاتی (پل توماس اندرسون)


4.       آدمکش (هو شیائو-شین)


5.       گورستان باشکوه (آپیچاتپونگ ویراستاکول)



6.       بازیگر (رابرت گرین)


7.       اتاق ممنوعه (گای مدین)


8.       شاهزاده‌ی فرانسه (ماتیاس پی‌نی‌یرو)


9.       88:88 (آیسیا مدینا)


10.   کرول (تاد هاینز)


ده فیلم دوم:

11.   این فیلمی خانوادگی نیست (شانتال آکرمن) /    گالری ملی (فردریک وایزمن)
13.   ترمیم (جان مگری)
14.   عشق دیوانه (جسیکا هاستر)
15.   روزهای طلایی من (آرنو دپلشن)
16.   دو شلیک (مارتین رِیتمن)
17.   ققنوس (کریستین پتزولد)
18.   لا ساپیِنزا (اوژن گرین)
19.   سفر به غرب (تسای مینگ لیانگ) 
20.   مد مکس: جاده‌ی خشم (جورج میلر)

فیلم‌هایی که نادیده ماندند: هزار و یک شب (میگوئل گومش)، فرانکوفونیا (الکساندر ساکوروف)، گنج (کورنلیو پورومبیو)، در سایه‌ی زنان (فیلیپ گرل)، دختر (ماریا اشپت) و ...

سینمای ۲۰۱۶: انتخاب‌ها



1.       آکواریوس (کلبر مندونسا فیلو، 2016)


2.       مرگ لویی چهاردهم (آلبرت سرا، 2016)


3.       تونی اردمن (مارن اده، 2016)


4.       در سایه‌ی زنان (فیلیپ گرل، 2015)


5.       راست بمانید (آلن گیرودی، 2016)


6.       ملوت (برونو دومون، 2016)


7.       مسیر رویایی (آنجلا شانلیک، 2016)


8.       نوکتوراما (برتران بونلو، 2016)


9.       سیرانِوادا (کریستی پویو، 2016)


10.   او (پل ورهوفن، 2016)


و ده فیلم دوم


11.   زنان قرن بیستم (مایک مایلز، 2016)
12.   آکادمی الهگان (خوزه لوییس گوئرین، 2015)
13.   کایلی بلوز (گان بای، 2016)
14.   رابطه‌های دراماتیک (داستین گای دِفا، 2016)
15.   ریش آبی (گاستون سولنیکی، 2016)
16.   برخی زنان (کلی ریچارد، 2016)
17.   هوراس و پیت قسمت سوم (لوییس سی.کی 2016)
18.   پسر یوسف (اوژین گرین، 2016)
19.   عشق و دوستی (وایت استیلمن، 2016)
20.   من، دنیل بلیک (کن لوچ، 2016)


درخشان‌ترین تجربه‌ای که پس از تماشای چندباره همچنان همراهم هست:
شب آبی (آنْج لِسیا، 2010)


فیلم‌های نامیدکننده سال:
منچستر کنار دریا (کنت لونرگان، 2016)
پرنده‌شناس (ژائو پدرو رودریگوئز، 2016)


بدترین فیلم‌های سال:
فروشنده (اصغر فرهادی، 2016)
این فقط پایان دنیا است (زاویه دولان، 2016)




سینمای 2016؛ مستندهای سال




1.       حکایت‌های ایلینویز (دبورا استراتمن)


2.       در جکسون هایِتز (فردریک وایزمن)


3.       کِیت نقش کریستین رابازی می‌کند (رابرت گرین)


4.       متصدی دوربین (کریستین جانسون)


5.       فکرهایی که زمانی داشتیم (تام اندرسون)


6.       اُلمو و مرغ دریایی (پترا کوستا، لِئا گلوب(


7.       هومو ساپینز (نیکولاس گیرهالتر(


8.       قلب یک سگ (لوری اندرسون(


9.       لوییزیانا، سوی دیگر (روبرتو مینروینی(


10.   اهالیِ جامعه (ریموند دوپاردون(

و مستندهای کوتاهِ
  شیطان در فریزر (ارول موریس)


درخشان‌ترین مستندی که پس از تماشای چندباره همچنان همراهم هست:

مستند تلویزیونی سال:
او.جی: ساخته‌ی آمریکا (اِزرا اِدلمن، 2016)

ناامیدکننده‌ترین مستندهای سال:
تروفو/هیچکاک (کنت جونز، 2016)
آسترلیتز (سرگی لوزنیتسا، 2016)

بدترین مستندهای سال:
مستند بلند آتش در دریا (جیانفرانکو رزی، 2016)
مستند کوتاه کلاه سفیدها (ارلاندو فون‌اسنیدل، 2016)